માત્ર 80 રૂપિયાથી આ ગુજરાતી મહિલાએ શરુ કર્યો હતો પાપડનો બિઝનેસ આજે કરોડોની કમાણી, જાણો લિજ્જત પાપડની સફળતાની કહાની

Story

આજે પણ જ્યારે પણ આપણે સુપરમાર્કેટમાં અલગ અલગ પ્રકારના પાપડ રાખેલા જોઈએ છીએ ત્યારે આંખો સામે સૌથી પહેલા લિજ્જત પાપડ આવે છે. ભારતમાં ભાગ્યે જ કોઈ એવું હશે જે સ્વાદિષ્ટ લિજ્જત પાપડ વિશે જાણતું ન હોય. લિજ્જત પાપડ જેટલો વધુ લોકપ્રિય છે, તેટલી જ તેની સફળતાની વાર્તા વધુ સારી છે. સાત મિત્રો અને ગૃહિણીઓ દ્વારા શરૂ કરાયેલ લિજ્જત પાપડ આજે એક સફળ અને પ્રેરણાદાયી વાર્તા બની ગઈ છે.

તેની સફળતા પાછળની કહાની એટલી રસપ્રદ છે કે તાજેતરમાં જ બોલિવૂડના મોટા ફિલ્મ નિર્માતા આશુતોષ ગોવારિકરે લિજ્જત પાપડની સફળતાની વાર્તાને મોટા પડદા પર ઉતારવાનું નક્કી કર્યું. તે આ ફિલ્મ પ્રોડ્યુસ કરવા જઈ રહ્યા છે. આવી સ્થિતિમાં આ વાર્તા જાણવી વધુ મહત્વપૂર્ણ બની જાય છે.

લિજ્જત પાપડની શરૂઆત 1959માં મુંબઈમાં રહેતા જસવંતી બેન અને તેમના છ મિત્રોએ કરી હતી. આ શરૂ કરવા પાછળ આ સાત મહિલાઓનો હેતુ ઉદ્યોગ શરૂ કરવાનો કે વધુ પૈસા કમાવવાનો નહોતો. આના માધ્યમથી તે પોતાના પરિવારના ખર્ચમાં પોતાનો હાથ વહેંચવા માંગતી હતી. આ મહિલાઓ વધુ ભણેલી ન હોવાથી ઘરની બહાર કામ કરવામાં પણ તેમને ઘણી મુશ્કેલીઓનો સામનો કરવો પડતો હતો.

આ ગુજરાતી મહિલાઓએ પાપડ બનાવવા અને વેચવાનું આયોજન કર્યું, જે તેઓ ઘરે બનાવી શકે. જસવંતી જમનાદાસ પોપટે નક્કી કર્યું કે તે અને પાર્વતીબેન રામદાસ થોડાણી, ઉઝમબેન નારણદાસ કુંડલિયા, બાનુબેન તન્ના, લગુબેન અમૃતલાલ ગોકાણી, જયાબેન વિઠ્ઠલાણી પાપડ બનાવવાનું કામ શરૂ કરશે. તેની સાથે બીજી એક મહિલા પણ હતી, જેને પાપડ વેચવાનું કામ સોંપવામાં આવ્યું હતું.

પાપડ બનાવવાની યોજના બનાવવામાં આવી હતી. પરંતુ તેને શરૂ કરવા માટે પૈસાની જરૂર હતી. પૈસા માટે આ સાત મહિલાઓ સર્વન્ટ્સ ઑફ ઈન્ડિયા સોસાયટીના પ્રમુખ અને સામાજિક કાર્યકર છગનલાલ પારેખ પાસે પહોંચી જેમણે તેમને 80 રૂપિયા ઉછીના આપ્યા. તે પૈસાથી મહિલાઓએ પાપડ બનાવવાનું મશીન ખરીદ્યું અને પાપડ બનાવવા માટે જરૂરી વસ્તુઓ પણ ખરીદી.

આ પછી શરૂઆતમાં પાપડના ચાર પેકેટ બનાવ્યા પછી આ મહિલાઓએ તેને એક મોટા વેપારીને વેચી દીધા. ત્યારબાદ વેપારીએ તેની પાસે વધુ પાપડની માંગણી કરી. આ મહિલાઓને મહેનત ફળ મળ્યું અને તેમનું વેચાણ દિવસેને દિવસે ચારગણું વધતું જ ગયું. છગનલાલને વધારે ઉત્તમ પાપડ બનાવવાનો વિચાર આપ્યો. જેમાં તેમણે પાપડની ગુણવત્તા સાથે કોઈપણ રીતે બાંધછોડ ન કરવાની સલાહ આપી.

આ સાથે તેમણે આ મહિલાઓને એકાઉન્ટ હેન્ડલિંગ, માર્કેટિંગ વગેરે વિશે તાલીમ આપવામાં પણ મદદ કરી. સાત મહિલાઓનું આ જૂથ એક સહકારી વ્યવસ્થા બની ગયું. જેમાં 18 વર્ષથી ઉપરની જરૂરિયાતમંદ મહિલાઓને જોડવામાં આવી હતી. લિજ્જત પાપડના ધંધામાં તેમને રૂપિયા 6196ની વાર્ષિક આવક આપવામાં આવી અને ટૂંક સમયમાં હજારો મહિલાઓ તેમાં જોડાઈ ગઈ.

1962માં આ સંસ્થાનું નામ ‘શ્રી મહિલા ગૃહ ઉદ્યોગ લિજ્જત પાપડ’ રાખવામાં આવ્યું. ચાર વર્ષ પછી એટલે કે 1966માં લિજ્જતની નોંધણી સોસાયટીઝ રજીસ્ટ્રેશન એક્ટ 1860 હેઠળ કરવામાં આવી. માત્ર ચાર પેકેટ વેચીને પોતાની સફર શરૂ કરનાર લિજ્જત પાપડનું ટર્નઓવર વર્ષ 2002માં 100 મિલિયન સુધી પહોંચી ગયું છે.

હાલમાં ભારતમાં આ જૂથની 60 થી વધુ શાખાઓ છે. જેમાં 45 હજારથી વધુ મહિલાઓ કામ કરી રહી છે. તમને જણાવી દઈએ કે લિજ્જત પાપડને વર્ષ 2002માં ઈકોનોમિક ટાઈમ્સ દ્વારા બિઝનેસ વુમન ઓફ ધ યર એવોર્ડ, 2003માં દેશનો સર્વશ્રેષ્ઠ કુટીર ઉદ્યોગ પુરસ્કાર અને દેશના તત્કાલિન રાષ્ટ્રપતિ ડૉ એપીજે અબ્દુલ કલામ દ્વારા 2005માં બ્રાન્ડ ઈક્વિટી એવોર્ડ મળ્યો છે.

આ કહાની માત્ર સફળતાની નથી પરંતુ તે દરેક ભારતીય મહિલાને ગર્વ અનુભવવાની તક આપે છે. આ કહાની દ્વારા એક જ કહેવત યાદ આવે છે કે જો તમારામાં હિંમત અને જુસ્સો હોય તો ભગવાન કોઈ ને કોઈ રૂપમાં આવે છે અને તમારી હોડીને પાર કરે છે. આગલી વખતે જ્યારે તમે પાપડ ખાશો તો લિજ્જત પાપડ પાછળની મહિલા સશક્તિકરણની વાર્તા ચોક્કસપણે યાદ રાખજો. તે તમારા પાપડનો સ્વાદ વધુ વધારશે.

Leave a Reply

Your email address will not be published.